Je menstruatiecyclus

Als je zwanger wilt worden, is het goed om te begrijpen hoe je menstruatiecyclus werkt. Tijdens iedere cyclus bereiden je lichaam en hormonen zich voor op een mogelijke zwangerschap.
Op deze pagina lees je hoe de menstruatiecyclus verloopt, welke rol hormonen spelen en wat er gebeurt tijdens de eisprong en de menstruatie.Als je zwanger wilt worden, is het goed om te weten hoe je cyclus in elkaar zit.
We leggen je graag uit hoe het zit met hormonen, eisprong en menstruatie.

Hoe werkt de menstruatiecyclus?

Tijdens de menstruatiecyclus rijpt er normaal gesproken iedere maand een eicel in één van de eierstokken. Dit proces wordt aangestuurd door verschillende hormonen. Tegelijkertijd bouwt het baarmoederslijmvlies zich op, zodat een bevruchte eicel zich kan innestelen.

Vindt er geen bevruchting plaats? Dan wordt het opgebouwde baarmoederslijmvlies afgestoten. Dit is de menstruatie.

De eerste dag van je menstruatie wordt door artsen gezien als dag 1 van de cyclus. Een normale menstruatiecyclus duurt tussen de 21 en 42 dagen. De lengte van de cyclus wordt bepaald door de duur van de rijping van de eiblaas (follikel) en kan per vrouw verschillen. De menstruatie zelf duurt meestal tussen de 1 en 7 dagen.

De menstruatie

De hoeveelheid bloedverlies tijdens een menstruatie verschilt per vrouw. Gemiddeld bedraagt dit ongeveer 50 ml. Weinig bloedverlies of een korte menstruatie betekent niet dat je minder vruchtbaar bent.

Heb je veel bloedverlies, bijvoorbeeld langer dan zeven dagen, veel pijn met buikklachten, grote stolsels of zoveel bloedverlies dat je dagelijkse activiteiten worden beperkt? Bespreek dit dan met je huisarts.

De rol van hormonen

De menstruatiecyclus is een samenspel tussen de hersenen, de eierstokken en de baarmoeder.

De hypothalamus en de hypofyse, twee belangrijke gebieden in de hersenen, sturen de eierstokken aan met behulp van hormonen.

De hypothalamus maakt het hormoon LHRH (ook wel GnRH genoemd). Dit hormoon stimuleert de hypofyse om de hormonen FSH (Follikel Stimulerend Hormoon) en LH (Luteïniserend Hormoon) af te geven.

  • FSH stimuleert de groei van een follikel (eiblaasje) waarin een eicel rijpt.
  • Tijdens dit proces maken de eierstokken oestrogeen aan. Hierdoor groeit het baarmoederslijmvlies.
  • Wanneer de hoeveelheid oestrogeen stijgt, neemt de afgifte van FSH af en ontstaat een piek in LH.
  • Deze LH-piek zorgt ervoor dat de eisprong plaatsvindt.
  • Na de eisprong maken de eierstokken ook progesteron aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies geschikt blijft voor een eventuele innesteling. Deze periode wordt de luteale fase genoemd.

De eierstokken

Een vrouw heeft twee eierstokken. In iedere eierstok bevinden zich vele duizenden eicellen. Elke eicel is omgeven door follikelcellen die oestrogeen produceren. Samen vormen zij een follikel.

Vanaf de puberteit groeien voortdurend meerdere follikels. De meeste stoppen vanzelf met groeien, terwijl één follikel meestal verder uitgroeit tot een zogenoemde Graafse follikel. Deze bevat de eicel die uiteindelijk kan vrijkomen tijdens de eisprong.

Wanneer de hypofyse aan het begin van de cyclus FSH afgeeft, groeien enkele follikels verder. Na ongeveer tien tot veertien dagen is meestal één follikel volledig rijp. De eicel heeft zich dan losgemaakt van de follikelcellen en is klaar voor de eisprong.

De eisprong

Wanneer de follikel rijp is, geeft de hypofyse een grote hoeveelheid LH af. Hierdoor barst de follikel open en komt de eicel vrij. Dit wordt de eisprong of ovulatie genoemd.

De eicel wordt vervolgens door de eileider richting de baarmoeder vervoerd. Om een zwangerschap te laten ontstaan, moeten er op dat moment al zaadcellen aanwezig zijn in de eileider.

Als er geen bevruchting plaatsvindt

Wordt de eicel niet bevrucht, dan dalen de hoeveelheden oestrogeen en progesteron in het bloed. Hierdoor wordt het opgebouwde baarmoederslijmvlies afgestoten en begint de menstruatie.

De lage hormoonspiegels zorgen er tegelijkertijd voor dat de hypothalamus en hypofyse opnieuw FSH en LH gaan afgeven. Daarmee begint een nieuwe menstruatiecyclus.

Alles werkt samen

Een normale menstruatiecyclus is afhankelijk van een nauwkeurige samenwerking tussen de hypothalamus, hypofyse, eierstokken en baarmoeder.

Wanneer één van deze onderdelen minder goed functioneert of de hormonen niet goed samenwerken, kan de menstruatiecyclus verstoord raken. Daardoor kunnen klachten ontstaan en kan het moeilijker zijn om zwanger te worden, bijvoorbeeld doordat er geen eisprong plaatsvindt.

Wil je meer lezen?